In 2011, het jaar van de chemie, verscheen de tweede, geheel herziene, editie van John Emsley’s “Nature’s Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements”. John Emsley heeft een uitstekende reputatie als het gaat om interessante boeken over elementen en het Periodiek Systeem. Deze nieuwe editie van zijn A-Z Guide doet die reputatie alle eer aan.

Emsley behandeld alle elementen systematisch. Hij begint met de oorsprong van de naam van het element en de manier waarop het wordt uitgesproken in het Engels. Hij beschrijft de productie en voorkomen van het element in sterren en of het element een essentieel onderdeel is van onze voeding. Hij verhaalt over de giftigheid en de genezende werking van het element, de ontdekking ervan, de productie en toepassingen, het voorkomen in de natuur en de chemische eigenschappen van het element. Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met een paragraaf ‘element of surprises’ waar verrassende feiten over dat element aan bod komen. Bijvoorbeeld, balletjes antimoon werden in de Middeleeuwen als laxeermiddel gebruikt en deze balletjes werden van generatie op generatie doorgegeven. Of dat de ontdekking van Americium op 11 november 1945 tijdens een populair-wetenschappelijk radioprogramma voor kinderen werd bekend gemaakt

Emsley schrijft in zijn voorwoord dat hij gepoogd heeft om woorden en zinnen te vermijden die alleen chemici begrijpen. Hierin is hij slechts gedeeltelijk geslaagd. Vooral bij toepassingen van elementen gaat het mis. Een behoorlijke kennis van de chemie is vereist om de tekst te kunnen begrijpen en de stortvloed in feiten en feitjes te kunnen waarderen. Nature’s Building Blocks is zeer nauwkeurig en up to date. De enige onzorgvuldigheid die ik heb kunnen ontdekken was een afwijking van 8% in de abundantie van Br-81 ten opzichte van literatuurwaarden. Opvallend is dat het boek geen enkele afbeelding bevat. Emsley, zich daarvan bewust, verwijst in zijn inleiding naar “The Elements: A visual explanation of every known atom in the universe” van Theodore Gray. Dit boek is een uitstekende aanvulling op Nature’s Building Blocks. Nature’s Building Blocks is een machtig werk en een feest voor iedereen die geïnteresseerd is in het Periodiek Systeem en haar bouwstenen.

Tijdens de komende Woudschoten Chemie Conferentie wordt er een workshop aan dit belangwekkende thema gewijd (workshop X).

Nieuwe Scheikunde in het VMBO- Sergine Lansman, John Hukom, Machiel Stolk, Kennedy Tielman, Albert Pilot en Adrie Nienkemper. NVOX, September 2011.

Het JCE wordt uitgegeven door de American Chemical Society en heeft een lange historie. In 1924 zag de eerste editie het licht. In 2010 (jaargang 87) vond ik deze artikelen het meest interessant.  Klik hier (pdf-alert) voor het vervolg van het artikel, dat verschenen is in de NVOX. Vanwege copyright is dit een draft.